قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1007
تاريخ الفي ( فارسى )
نوشت كه : بايد در ساعت رسيدن فرمان با لشكرهاى آن نواحى متوجّه دفع شبيب گشته دمار از روزگار او برآرى . پس قسوره با لشكر بسيار تعاقب شبيب نموده در نهروان به او رسيد . ميان هر دو گروه محاربهاى عظيم روى نمود . چون هيچ يك بر ديگرى غالب نگشت و قسوره ديد كه كار از پيش نمىرود ناچار چون شب شد به جانب مداين مراجعت نمود . شبيب اين را نيز غنيمت دانسته به جانب تكريت رفته و اسبان حجاج را كه در آن نواحى بود همه را متصرف شده بر سپاه قسمت نمود . حجاج اين بار سعيد بن نحاله و عثمان بن سعيد شرحبيل كندى را متعاقب يكديگر به جنگ شبيب تعيين كرد . چون شبيب از اين حال آگاهى يافت او نيز مستعد شده به جنگ سعيد آمد . بعد از كارزار بسيار سعيد كشته شده اصحابش گريخته به عثمان بن سعيد پيوستند . چون حجّاج از اين معنى خبردار شد سويد بن عبد الرحمن سعدى را با دو هزار سوار به دفع او تعيين نمود . ايشان در سر باديه به شبيب رسيده بين الفريقين جنگ درگرفت و تا شب جنگ ميانهء ايشان قائم بود . چون شب درآمد [ شبيب ] به جانب باديه رفت و با اهل باديه جنگهاى مردانه كرده عزيمت كوفه نمود . در مغان بابل اين خبر به سمع عروة بن مغيرة بن شعبه كه در آن اوان از قبل حجّاج امير كوفه بود رسانيده و عروه صورت حال را به حجّاج نوشت . حجّاج در ساعت از بصره روى به كوفه نهاد . اتّفاقا هر دو در يك روز به كوفه رسيدند . اما حجاج پيشتر به كوفه آمده در قصر امارت فرود آمد . شبيب شب خود را به در كوشك رسانيده عمودى بر در زد كه اثرش مدتها باقى مانده [ 139 الف ] بود . « 1 » بعد از آن به مسجد درآمده جماعتى را در مسجد كه به عبادت مشغول بودند به قتل رسانيد « 2 » قصد آن كرد كه از شهر بيرون رود . چون حجاج بر قصد او اطّلاع يافت بر بام قصر رفته فرموده تا مشعلى چند برافروختند . بعد از آن فرياد برآورد كه اى لشكر الهى سوار شويد و به حرب شبيب خارجى رويد . چون معارف كوفه اين آواز شنيدند همه در قصر جمع شدند . پس حجاج ، زحر بن قيس را با جمعى از دلاوران پرخاشجوى از عقب شبيب فرستاد . متعاقب او بشر بن غالب اسدى ، زائدة بن قدامة الثقفى ، عبد الأعلى [ بن عبد اللّه ] بن عامر ، [ و ] زياد بن عمرو را با طبقات حشم به مدد زحر
--> ( 1 ) . شبيب بر دار الامارهء كوفه شعرى بدين مضمون خواند : « بردهاى بىاصل و گهر كه ريشهاش از قوم ثمود است ، بلكه مىگويند نياى آنان يقدم است . » ؛ - الكامل ، ج 7 ، ص 8 ؛ نهاية الأرب ، ج 6 ، ص 141 . منظور شبيب از برده حجاج بود ، زيرا عدهاى معتقدند كه ثقيف از بازماندگان ثمودند و برخى نيز مىگويند آنان از نسل يقدم ايادىاند . ( 2 ) . از جمله كسانى كه به دست شبيب كشته شدند ، عقيل بن مصعب وادعى ، عدّى بن عمرو ثقفى ، و ابو ليث بن ابو سليم بودند ؛ - منابع پيشين .